شیوه ثبت حسابداری برای دارایی های سرقت شده و یا از بین رفته به دلایل متعدد از قبیل آتش سوزی و …
گاه ممکن است از دست رفتن یا کنار گذاشتن اموال، ماشین الات و تجهزیات اختیاری نباشد یعنی در نتیجه آتش سوزی، سرقت یا سوانح طبیعی (نظیر سیل و زلزله) از بین برود و یا به حکم قانون به دولت و شهرداری ها واگذار گردد.
در حسابداری این گونه رویدادها، باید تمام مبالغ مربوط به دارایی های از دست رفته از اسناد و مدارک حسابداری خارج و مبلغ سود یا زیان شناسایی شود.
برای مثال فرض کنید یکی از ساختمان های شرکت اوین که در مسیر بزرگراه قرار گرفته است در ازای دریافت 1.400.000 ریال (یک میلیون و چهارصد هزار ریال) به حکم قانون به تملک دولت درآید. در صورتی که بهای تمام شده زمین 400.000 ریال و بهای تمام شده ساختمان 1.600.000 ریال و استهلاک انباشته آن 1.200.000 ریال باشد، واگذاری دارایی مزبور به ترتیب زیر در دفتر ثبت می گردد:
بانک – بدهکار 1.400.000
استهلاک انباشته – بدهکار 1.200.000.
زمین – بستانکار 400.000
ساختمان – بستانکار 1.600.000
سود حاصل از واگذاری – بستانکار 600.000
سود یا زیان حاصل از این رویداد غیر عادی و غیر مستمر به عنوان اقلام غیر مترقبه در صورت سود و زیان منعکس می گردد.
[divider]
حال شرایطی را بررسی می کنیم که دارایی ثابت بیمه شده باشد و از بین برود
در این حال ابتدا باید هزینه استهلاک آن را از ابتدای سال مالی جاری تا زمان وقوع حادثه محاسبه کرد و به حساب های مربوط انتقال داد؛ سپس ثبت های لازم را از بابت رویداد ایجاد شده در دفاتر به شرح زیرانجام داد:
1- ثبت حذف دارایی
2- ثبت حذف استهلاک انباشته
3- ثبت ارزش دفتری به حساب شرکت بیمه
4- ثبت دریافت خسارت از شرکت بیمه
5- ثبت بستن حساب های دریافتنی از شرکت بیمه و شناسایی سود یا زیان حادثه.
مثال:
در تاریخ 31 شهریور سال 1390 ماشین آلات شرکت صدرا در نتیجه سرقت به طور کامل از بین رفت، اطلاعات اضافی زیر در دست است:
* بهای تمام شده ماشین الات 150000 ریال و استهلاک انباشته آن در تاریخ 31 شهریور سال 90 ، 45000 ریال می باشد، همچنین شرکت صدرا بابت جبران خسارت وارده به ماشین آلات مبلغ 90000 ریال از شرکت بیمه دریافت کرد.
حال باید ابتدا ثبت کنار گذاری دارایی ثابت را در دفاتر بزنید و هنگامی که مبلغ خسارت قطعی شد و از شرکت بیمه دریافت شد، سود یا زیان را شناسایی می کنیم.
لازم به ذکر است که به اندازه مبلغ ارزش دفتری باید حساب های دریافتنی از بیمه را بدهکار کرد.
حساب های دریافتنی – بیمه 105000
استهلاک انباشته دارایی 45000
…………………………………….ماشین آلات 150000
هنگامی که مبلغ خسارت ازبیمه دریافت شد ثبت زیر زده می شود:
بانک 90000
زیان ناشی از سرقت دارایی 15000
حساب های دریافتنی – بیمه 105000
اگر دارایی بیمه شده نباشد هنگام وقوع حادثه مبلغ ارزش دفتری دارایی را به عنوان زیان ناشی از حادثه بدهکار می کنیم.
